دستورالعمل اجرایی هماهنگی مدیریت چرا، کنترل پروانه چرای دام و ساماندهی کوچ و نظارت بر ورود و خروج به مراتع با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، انتظامی و قضایی

 در همین راستا و بر اساس دستورالعمل مدیریت چرا، کنترل پروانه چرای دام و ساماندهی کوچ که در تاریخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۵ از سوی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ابلاغ گردیده است، مقرر شده ستاد ملی ساماندهی کوچ با حضور نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله سازمان امور عشایر، معاونت امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، سازمان هواشناسی، سازمان دامپزشکی، فرماندهی نیروی انتظامی، دادگستری کل کشور، دادستانی‌ کل کشور، پلیس راهور و سازمان راهداری کشور تشکیل جلسه داده و تصمیمات لازم در خصوص زمان‌بندی دقیق کوچ، ظرفیت مراتع، مسیرهای حرکت دام، و نحوه کنترل پروانه‌های چرا اتخاذ گردد. 

بر اساس مصوبات این ستاد، ستادهای متناظر استانی نیز با محوریت استانداری استان و با حضور کلیه اعضاء از جمله مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان، رئیس سازمان جهاد کشاورزی، مدیرکل امور عشایر، مدیرکل دامپزشکی، دادگستری، دادستانی، نیروی انتظامی، پلیس راهور، راهداری و اداره کل هواشناسی استان تشکیل جلسه داده و پس از بررسی وضعیت اقلیمی، شرایط مناطق و میزان رشد گیاهان مرتعی، زمان مجاز ورود و خروج دام از مراتع را تعیین و به مرتعداران، بهره‌برداران و عشایر اعلام می‌کنند.

 لازم به ذکر است که با توجه به شرایط آب و هوایی، وضعیت جوی و موقعیت جغرافیایی هر منطقه، زمان شروع یا پایان کوچ ممکن است با تغییری بین ۵ تا ۱۰ روز نسبت به تقویم مصوب متغیر بوده و این موضوع می‌بایست با هماهنگی کمیته مربوطه و تأیید ادارات ذی‌صلاح ابلاغ گردد.

 ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان‌ها موظف‌اند با استناد به تصمیمات کمیته استانی ضمن نظارت بر صدور و تمدید پروانه‌های چرای دام، از ورود زودتر یا دیرتر از موعد دام‌ها به مراتع جلوگیری نموده و بر مسیرهای کوچ نظارت داشته باشند تا از تخریب مراتع، تجاوز به عرصه‌های غیرمجاز و فشار بر پوشش گیاهی جلوگیری شود. همچنین هماهنگی لازم با دادگستری و دادستانی‌های شهرستان‌ها جهت اتخاذ تمهیدات قضایی در برخورد با متخلفان و رسیدگی سریع به پرونده‌های مرتبط با تخریبات مرتعی یا ورود غیرمجاز دام‌ها انجام خواهد شد. 

 پلیس راهور و اداره کل راهداری نیز موظف‌اند در ایام کوچ نسبت به تأمین ایمنی مسیرهای عبور عشایر و دام‌ها، مدیریت ترافیک جاده‌های بین‌استانی و روستایی و جلوگیری از بروز حوادث و رعایت مصوبات و برگه مجوز اقدام نمایند.

 در صورت مشاهده موارد تخلف از جمله ورود دام بدون پروانه معتبر، چرای مازاد بر ظرفیت، یا تغییر مسیر کوچ بدون مجوز کتبی، موضوع به‌صورت فوری توسط ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ها به مراجع قضایی و انتظامی گزارش شده و برابر مقررات با متخلفان برخورد خواهد شد.

 هدف از اجرای یکپارچه این دستورالعمل، حفظ پایداری منابع طبیعی، جلوگیری از فرسایش خاک، بهره‌برداری اصولی و علمی از مراتع کشور، صیانت از پوشش گیاهی و همچنین تأمین معیشت پایدار جامعه عشایری و دامداران در چارچوب قانون است. اجرای دقیق و هماهنگ برنامه ساماندهی کوچ با مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی، نظارتی و قضایی موجب کاهش فشار چرای بی‌رویه، افزایش توان تجدیدپذیری مراتع و برقراری نظم و امنیت در فرایند کوچ می‌شود و تحقق این اهداف نیازمند همکاری مستمر بین ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری، امور عشایر، دادگستری، پلیس راهور، راهداری، دامپزشکی، هواشناسی و سایر نهادهای ذی‌ربط در سطح ملی و استانی خواهد بود.